صابئين مندايي، هر يكشنبه در كنار رودخانه كارون غسل تعميد ميبينند.
يكشنبه صبح كسي كه تعميد ميشود و شخص تعميد كننده «رسته» ميپوشند. رسته 5 تكه است. شلوار، پيراهن، عمامه، كمربند و شال. اين لباس به طريقهاي خاص اما ساده دوخته ميشود. از كتاب «گنزاربا» يا گنج خداوند «بوثه» يا آيهاي خوانده ميشود. فرد روحاني مندايي داخل آب ميرود و سپس فرد تعميد شونده در آب مينشيند. اگر كودك باشد، همراه فرد ديگري داخل آب ميرود. با خواندن «بوثه»اي ديگر آب روي سر فرد ريخته ميشود. سپس فرد از آب بيرون آمده، روي صندلي، كرسي يا تختهاي مينشيند و روحاني بار ديگر از «گنزاربا» ميخواند. سپس فرد دعاي توبه يا حفاظت را ميخواند و نان و آب مقدس را ميخورد.»
تعميد هر شخصي 30 دقيقه به طول ميانجامد.
اهواز چند پل دارد. يكي از اين پلها «نادري» است که روي رودخانه كارون احداث شده است. در كنار اين پل، خيابان خسروي سابق يا شهيد غلامپور فعلي است. در ادامه اين خيابان، كوچه شهيد عظيم يا قصد سابق قراردارد. به سمت فروشگاه رفاه در سمت راست چهارمينخانه، خانه منديين صابئين است. «نشان من در «يردنا» (آب جاري)، بزرگ آب حيات است كه كسي به قدرتش نميرسد. نام حيـّي (خدا) و مندادهيّي (عرفان خدا) بر من ياد شده است.» بوثهاي است از كتاب «گنزاربا»، گنج بزرگ، كتاب مندائيان.
نام مندائيان با آب گره خورده است.
در كنار رود كارون در جلگه خوزستان، قومي صنعتگر و هنرمند با دين و آيينی ويژه زندگي ميكنند. «مندائي»، از نسل سام بن نوح است. تقريبا تمامي آيينها و مناسك مندائيان در كنار آب جاري، انجام ميشود. «ماندا» به معناي معرفت و شناخت و «صبي»، در زبان عربي از «صب» به معناي آب ريختن گرفته شده است.
يكي از اعتقادات مندائيان اين است كه «يردنه» يا آب مقدس از زير عرش جاري است و حيات نيز از زير «يردنه» و دنياي نوراني بالا، مملو از آب زنده است.
مندائيان به پاكي اهميت زيادی ميدهند. «رشامه»، «طماشه» و تعمير، مراحل پاكي مندائيان است. غسل و آبكشي در زبان مندائي «طماشه» گفته ميشود. در واقع غسل نوعي طماشه كلي بدن است و آبكشي طاشه جزيي از بدن است كه توسط خود فرد انجام ميشود. طماشه به علل متفاوتي بر فرد مندائي واجب ميشود. زماني كه طهارت فرد به دلايلي از بين برود، طماشه حالت پاكي اوليه را باز ميگرداند. براي طماشه بايد دست يا بخشي از بدن را كه آلوده شده است در آب فرو برند.
تعميد هم که اصليترين منسك مندائيان است، در زبان مندائي، «مصويا» گفته ميشود. تعميد فقط بايد توسط روحاني مندائي انجام شود. انجام تعميد به خودي خود در هر زماني مستحب است.
برای رشامه در آب جاري، ابتدا بوثهاي خوانده و دستها شسته ميشود و بعد هم سه بار صورت را ميشويند. سپس سرانگشتان دست راست را با آب مرطوب کرده و سه بار پيشاني را از راست به چپ به همراه تكرار بوثهاي مسح (رشمه) ميکنند. بعد از آن نوك انگشتان اشاره را در آب فرو برده تا گوش ميآورند و باز بوثهاي به این مضمون خوانده ميشود :«گوشهايم شنيدهاند صداي خدا را»
سپس فرد با دست راست يك كف آب برداشته و تا بيني بالا آورده و اين عمل را سه بار انجام ميدهند. رشامه كننده يا وضو گيرنده، با دست راست به كف دست چپ آب ميپاشد و بعد سه بار يك كف آب با دست راست برداشته مزه مزه كرده و بوثهاي ميخواند. سپس سه بار انگشتان اشاره را در آب فرو مي برد و به زانوها اشاره ميكند، در آخر نوك انگشتان پاي راست و سپس نوك انگشتان پاي چپ به همراه بوثهاي به آب زده ميشود. اين مراحل «رشامه» نوعي از مناسك طهارت صابئين مندائي است. كه پيش از «براخه» يا نيايشهاي روزانه مندائي انجام آن ضروري است.
با انجام رشامه فرد به درجهاي از پاكي ميرسد كه براي نيايش و سخن گفتن با خدا نياز است.
«رشامه» بالاترين درجه پاكي است. زماني ميتوان رشامه را انجام داد كه مناسك ديگر طهارت، يعني تعميد و طماشه (غسلي كه به روحاني احتياج نداشته باشد) بر گردن فرد نباشد. به عبارت ديگر پيش نياز انجام رشامه، انجام شدن تعميد و طماشه است.
وجود هر نوع ناپاكي، چه در لباس و چه در بدن، باعث نقض رشامه ميشود. ميبايد بعد از رفع ناپاكي و انجام طماشه مجددا به انجام رشامه اقدام كرد. مراحل اجراي رشامه، شامل حركاتي نمادين است كه همراه قرائت بوثههايي در كنار يردنا (آب جاري) انجام ميشود.
رشامه مانند ديگر مناسك تطهير وجه نمادين دارد. اما در رشامه به علت كوتاه بودن مناسك، فشردگي نمادين بيشتر است. در رشامه با يردنا يعنی وضو گرفتن با آب جاري، با بوييدن آب از بوي خدا ياد ميشود.
رشامه با وضو در سنت اسلامي شباهت زيادي دارد. اگر اعمالي مثل استنشاق آب در وضوي اسلامي – كه عملي مستحب است – و نيز قرائت دعاهاي مستحب در حين وضوي اسلامي را هم در نظر آورديم، اين شباهت چشمگير است.
غسل صابئين مندايي در كارون
نوامبر 21, 2006 بدست keyhoo



سلام
از اطلاعات مفیدی که جمع آوری کردی و در اختیار مان قرار دادی سپاس گذاریم
ای کاش منبع اطلاعات را هم معرفی میکردی
اگرامکان دارد از مراسم زار هم مطالبی تهیه کنید
یا علی…
سلام
وقت بخیر
امروز در کتابی با این دین و یا فرقه آشنایی پیدا کردم
ممنون که مطالبی در مورد این ائین قرار دادید
باشد که همیشه پویا و هدفمند بنویسید
سلام
خیلی دقیق بود آخه من اکثر دوستام صبی هستن خیلی باهاشون قاطیم تو محلمونن دیگه